[Event "ch-CHN 2011"]
[Site "Xinghua Jiangsu CHN"]
[Date "2011.04.08"]
[Round "9"]
[White "Zhao Jun"]
[Black "Xiu Deshun"]
[Result "1-0"]
[ECO "E26"]
[WhiteElo "2580"]
[BlackElo "2508"]
[Annotator "Âàñèëèé Ëåáåäåâ"]
[PlyCount "63"]
[EventDate "2011.03.30"]

{Ïðîñìàòðèâàë ïàðòèè ÷åìïèîíàòà Êèòàÿ è íàòêíóëñÿ íà òàêîå âîò ÷óäî... Ñïåøó
ïîäåëèòüñÿ...} 1. d4 Nf6 2. c4 e6 3. Nc3 Bb4 {
Òàê, òàê... Çàùèòà Íèìöîâè÷à, ãîâîðèòå? À ÷òî êîíêðåòíî?} 4. a3 {Î! Âàðèàíò
Çåìèøà!  Äàâàéòå óçíàåì, ÷òî ïî ýòîìó ïîâîäó ãîâîðèò íàñòîÿùèé ;) ãóðó. Òî
åñòü, êàê âû ïîíèìàåòå, öèòèðîâàòü ÿ ñåé÷àñ áóäó Ìàðêà Òàéìàíîâà: «Êàæäûé,
êòî èçáèðàåò â êà÷åñòâå äåáþòíîãî îðóæèÿ çàùèòó Íèìöîâè÷à, äîëæåí ïðåæäå
âñåãî ñ÷èòàòüñÿ ñ âîçìîæíîñòüþ ïðèíöèïèàëüíîãî âîçðàæåíèÿ 4. à3,
âûíóæäàþùåãî ÷¸ðíûõ  ê ðàçìåíó ñëîíà, óæå âûâåäåííîãî íà àêòèâíóþ ïîçèöèþ
<...> Êàêîâû ñòðàòåãè÷åñêèå îñîáåííîñòè ñèñòåìû Çåìèøà? Âûçûâàÿ ðàçìåí íà ñ3,
áåëûå íå òîëüêî îáåñïå÷èâàþò ñåáå òàê íàçûâàåìîå ïðåèìóùåñòâî äâóõ ñëîíîâ,
íî è óêðåïëÿþò ïåøå÷íûé öåíòð, ÷òî ÿâëÿåòñÿ âàæíûìè ïðåäïîñûëêàìè äëÿ
íàñòóïàòåëüíûõ îïåðàöèé â öåíòðå è íà êîðîëåâñêîì ôëàíãå. Ýòî áåññïîðíûå
äîñòîèíñòâà ñèñòåìû.     Îäíàêî â äåáþòíîì ïîñòðîåíèè áåëûõ åñòü è òåíåâûå
ñòîðîíû: èõ ñäâîåííûå ïåøêè ïî âåðòèêàëè "ñ" óÿçâèìû è ÷àñòî ñòàíîâÿòñÿ
îáúåêòîì êîíòðàòàêè...»} Bxc3+ 5. bxc3 c5 {«Æèçíü - ýòî ýíåðãè÷íûé òàíåö»
(ñ). ×¸ðíûå áåç ïðîìåäëåíèÿ íàíîñÿò óäàð ïî âðàæåñêîìó öåíòðó! Ê òîìó æå
òåïåðü äëÿ èõ ôåðçÿ îòêðûò ïóòü íà à5... } 6. e3 {
Óêðåïëÿÿ àòàêîâàííûé ó÷àñòîê ñîâåé ïîçèöèè.} ({Âòîðîå ïîïóëÿðíîå ïðîäîëæåíèå -
} 6. f3 {.}) ({À âîò ñëèøêîì àêòèâíîå} 6. e4 $6 {
íå ìîæåò áûòü ðåêîìåíäîâàíî ââèäó} Qa5 $1 ({ïîñëå} 6... Nxe4 7. Qg4 {
èãðà äîëæíà ñêëàäûâàòüñÿ â ïîëüçó áåëûõ}) 7. Qd3 Nxe4 $1 {è ò.ä.}) 6... b6 {
×¸ðíûå ãîòîâû ïðèñòóïèòü ê ðåàëèçàöèè èçâåñòíîé èäåè ôëàíãîâîãî ðàçâèòèÿ
ñëîíà ñ öåëüþ äàâëåíèÿ íà öåíòð èëè ïåøêó ñ4. «Îäíàêî ïðè òàêîì ïîðÿäêå
õîäîâ åñòü è ñâîÿ îñîáåííîñòü...» (Ì. Òàéìàíîâ).} 7. Bd3 {
Êàê áû åñòåñòâåííûé, ðàçâèâàþùèé õîä... } Nc6 {Ãì-ì... ß áû ðèñêíóë ñêàçàòü,
÷òî íå ñëèøêîì-òî òîíêî ;) ÷¸ðíûå ñåé÷àñ ñûãðàëè...} ({
Âûøåóïîìÿíóòàÿ îñîáåííîñòü çàêëþ÷àëàñü â òîì, ÷òî ñåé÷àñ ÷¸ðíûå, «èãðàÿ} 
7... Bb7 $5 {, âûçûâàþò ëèáî õîä} 8. Nf3 {
, îñëàáëÿþùèé êîíòðîëü áåëûõ íàä ïîëå å4...}) ({...ëèáî (ïîñëå} 7... Bb7 $5 {) õîä}
8. f3 {, ïåðåêðûâàþùèé äèàãîíàëü d1-h5 äëÿ âîçìîæíûõ àêòèâíûõ âûïàäîâ áåëîãî
ôåðçÿ íà êîðîëåâñêèé ôëàíã» (Ì. Òàéìàíîâ).}) 8. Ne2 {
Íà f3 â ýòîì âàðèàíòå áåëîìó êîíþ äåëàòü íå÷åãî.} Ba6 {
Íà÷èíàÿ òðåâîæèòü ïåøêó ñ4.} 9. e4 O-O {} 10. Bg5 {
Òåïåðü ÷¸ðíûå, î÷åâèäíî, âûíóæäåíû îñëàáèòü ñâîé êîðîëåâñêèé ôëàíã.} h6 11.
Bh4 g5 $146 {
íîâèíêà. Ê òîìó æå, íà ïåðâûé âçãëÿä, âïîëíå ëîãè÷íûé õîä. Îäíàêî...} ({
Â ïàðòèè-ïðåäøåñòâåííèöå ÷¸ðíûå ïðèñòóïèëè ê ïîñòðîåíèþ áàððèêàä -} 11... d6
$5 12. f4 e5 13. d5 Nb8 14. fxe5 dxe5 15. O-O Nbd7 16. Qc1 g5 {} 17. Be1 ({
äóìàåòñÿ, ÷òî áóäóùèé ó÷åíèê èãðàþùåãî áåëûìè íåïðåìåííî èçáðàë áû çäåñü} 
17. Bxg5 $5) 17... Ne8 18. Ng3 Nd6 19. Qd1 f6 20. Qe2 Qe7 21. Bd2 Rae8 22. Rae1
Bc8 23. Rf2 Ba6 24. Rff1 Bc8 25. Rf2 Ba6 26. Rff1 {
(1/2 Koblencs,A - Kan,I (Riga 1952).}) 12. Bg3 d6 {
Ïîëå å5, êîíå÷íî, õîðîøî áû âçÿòü ïîä êîíòðîëü.} ({Åñëè} 12... Na5 {
, òî õîòÿ áû} 13. h4 $36) 13. f4 $5 {Áåëûå, î÷åâèäíî, îïåðåæàþò ñîïåðíèêà. Îíè óæå îðãàíèçîâàëè àòàêó, â òî âðåìÿ
êàê êîíòðèãðà ÷¸ðíûõ íà ôåðçåâîì ôëàíãå ÿâíî çàïàçäûâàåò.} ({
Íåïëîõî ñìîòðèòñÿ çäåñü è} 13. h4 $5) 13... Na5 {Èãðà ïî ïëàíó...} 14. fxg5
hxg5 15. O-O {} Nh5 {Òåïåðü ñïàñåíèÿ ó ÷¸ðíûõ íåò! Âïðî÷åì, ÷òî îíè õîòåëè,
òî îíè è ïîëó÷èëè. È, äóìàåòñÿ, âñÿ èõ ñåðèÿ õîäîâ, íà÷èíàÿ ñ 7-ãî,
íóæäàåòñÿ â ñåðü¸çíîé ïðîâåðêå è êîððåêòèðîâêå.} ({Îäíàêî ñòîèò ïðèçíàòü, ÷òî ïîëîæåíèå ÷¸ðíûõ óæå áûëî òðóäíûì. Íàïðèìåð, «âûèãðûâàòü» ïåøêó -} 15... Bxc4 {
âðàãó íå ïîñîâåòóåøü, èáî (êàê è â ïàðòèè) çäåñü î÷åíü ñèë¸í óäàð} 16. Bxd6 $1
{} Nxe4 $5 {(ñîçäà¸ò õîòÿ áû âèäèìîñòü áîðüáû)} ({ñëàáî} 16... Ng4 {
ââèäó ýôôåêòíîãî} 17. Nf4 $1 Nxh2 $140 $2 18. Qh5 $1 $18 {Òî åñòü} Nxf1 19. Be5
f6 20. Qg6+ Kh8 21. Nh5 {
, è áåëûå ôèãóðû äîáèðàþòñÿ äî âðàæåñêîãî êîðîëÿ! Êðàñîòà!}) 17. Bxf8 Nxc3 $8
18. Nxc3 Qxd4+ 19. Kh1 {Ó ÷¸ðíûõ ïðîñòî ãëàçà ðàçáåãàþòñÿ: ÷òîáû ñåé÷àñ
ñêóøàòü â ïåðâóþ î÷åðåäü ? } Bxd3 ({îñòàëüíûå âçÿòèÿ åù¸ õóæå:} 19... Qxc3
20. Qf3 $18 Rxf8 $140 21. Bh7+ $1) ({èëè} 19... Qxd3 20. Qxd3 Bxd3 21. Rf3 {
, è çà ëàäüþ ó ÷¸ðíûõ âñåãî ëèøü òðè ïåøêè, ÷òî, êîíå÷íî, ìàëîâàòî áóäåò...
}) 20. Rf3 c4 21. Bb4 {È îïÿòü êàêîé-ëèáî âíÿòíîé êîìïåíñàöèè çà íåäîñòàþùóþ
ëàäüþ ó ÷¸ðíûõ íå âèäíî. Äàëåå âîçìîæíî} Nb3 22. Ra2 a5 23. Nb5 Qe5 24. Bc3
Qxb5 25. Rh3 Kf8 26. Bf6 $18 {.}) ({
Ìíîãî êðàñèâûõ âàðèàíòîâ óäàëîñü îáíàðóæèòü â ñëó÷àå} 15... Ng4 16. Nf4 $1 {}
Ne3 ({ñîâñåì ñëàáî} 16... gxf4 {ââèäó} 17. Qxg4+ Kh8 18. Qh5+ Kg7 19. Rxf4 {
è ò.ä.}) ({èëè} 16... Nxc4 17. Qxg4 Ne3 18. Qh5 $1 {ñ ÿâíî ïîáåäîíîñíîé àòàêîé}
) 17. Qh5 $1 $40 {Ãîëîñóþ çà ñëåäóþùóþ êîíöîâêó -} Bxc4 {} 18. Nh3 $3 {
Ñîâåðøåííî íå îáðàùàÿ âíèìàíèÿ íà ôèãóðû, íàõîäÿùèåñÿ ïîä áîåì!} f6 19. Qg6+
Kh8 20. Bxd6 $1 {Õðÿñü!} Qxd6 ({«èëè»} 20... Bxd3 21. Bxf8 Qxf8 22. Rxf6 $18)
({«èëè»} 20... Nxf1 21. Nxg5 $1 $18 fxg5 $140 22. Be5+ {è ò.ä.}) 21. Rxf6
Rxf6 22. Qxf6+ Kg8 ({ïîñëå} 22... Kh7 23. Nxg5+ {áåëûå ìàòóþò}) 23. Qxg5+ {
, è, ïîìèìî àòàêè íà ãîëåíüêîãî ;) ÷¸ðíîãî êîðîëÿ, â àêòèâå ó áåëûõ áóäóò
«ïðîñòî» äâå ëèøíèå ïåøêè! Â îáùåì, ìîæíî çäåñü è çàêðóãëèòüñÿ...}) 16. Bxd6
$3 {Âåëèêîëåïíî! Äâèæîê Ãóäèíè íà ìî¸ì ïîëóïîëîìàííîì «êîìïå» äîõîäèò äî îñîçíàíèÿ ôàêòà, ÷òî õîä ýòîò õîðîøèé íå ñðàçó. Îõ, è íå ñðàçó! (êàê âûÿñíèëîñü áåëûå ìîãëè âûèãðàòü çäåñü è ïî-äðóãîìó - ñì. ïîñëåñëîâèå).} Qxd6 17. e5 Qe7 ({
Ïðèìåðíî ê òàêèì æå âàðèàíòàì âåä¸ò è} 17... Qd8 18. Ng3 {è ò.ä.}) 18. Ng3 $1 {
Áåëûå íè÷òîæå ñóìíÿøåñÿ «ñêèäûâàþò» åù¸ îäíó ôèãóðó. Ïðè÷¸ì æåðòâóþò å¸
åäèíñòâåííî ïðàâèëüíûì îáðàçîì...} ({Ýôôåêòíîå} 18. Nf4 $5 {
â ëó÷øåì ñëó÷àå âåëî ê âå÷íîìó øàõó ïîñëå} Nxf4 ({íî åù¸} 18... gxf4 $142 $1
19. Qxh5 $140 f5 $1 {, è ïóñêàé-êà áåëûå äîêàçûâàþò çäåñü, ÷òî ïîñëå
ïîíàæåðòâîâàíèÿ âñåãî ïîäðÿä îíè èìåþò õîòÿ áû íè÷üþ!}) 19. Rxf4 $1 {
Ñòîèò âñ¸ æå ïðèçíàòü, ÷òî áåëûå èãðàþò êðàñèâî...} f5 ({íî íå} 19... gxf4 $4
{ââèäó ìàòóþùåãî} 20. Qg4+) ({âåñüìà îïàñíûì êàæåòñÿ} 19... Bxc4 {ââèäó} 20.
Rf6 $1) 20. exf6 Rxf6 21. Rxf6 Qxf6 {} 22. Qh5 Qh8 $1 {, âûíóæäàÿ} 23. Qg6+
Qg7 24. Qxe6+ Qf7 25. Qh6 Qg7 26. Qe6+ {è ò.ä.}) 18... Nxg3 {«Ãäå íàøà íå
ïðîïàäàëà», - ïîäóìàë ïðåäâîäèòåëü ÷¸ðíûõ ôèãóð è «âûèãðàë» î÷åðåäíóþ
ôèãóðó.} ({«Ñêðîìíîå»} 18... Ng7 {îòíþäü íå ÿâëÿëîñü çäåñü ñèëüíåéøèì -} 19.
Nh5 $40 {, êîòîðàÿ áûñòðî äîëæíà ïðèâåñòè ê ïîáåäå áåëûõ. Íàïðèìåð,} Rfd8 {
Íàäî äàòü ÷¸ðíîìó êîðîëþ íåìíîãî ñâîáîäíîãî ìåñòà, à òî åãî ïðîñòî çàòîï÷óò
â óãîëêå...} ({èëè} 19... Nxh5 20. Qxh5 f5 21. exf6 Rxf6 22. Rxf6 Qxf6 23. Qh7+
Kf8 24. Rf1 $18) 20. Nf6+ Kf8 {} 21. Nh7+ $1 Kg8 ({åñëè} 21... Ke8 {
, òî âñ¸ çàêàí÷èâàåòñÿ âåñüìà ïðîçàè÷íî:} 22. Qa4+ Rd7 23. Nf6+ Kd8 24. Nxd7
Qxd7 25. Qxd7+ Kxd7 26. Rxf7+ {è ò.ä.}) 22. Qg4 Bxc4 {À ÷òî åù¸?} ({åñëè} 
22... cxd4 {, òî} 23. Nxg5 {, è ðàçãðîì ÷¸ðíîé àðìèè íå çà ãîðàìè}) 23. Nf6+
Kf8 24. Bxc4 Nxc4 25. Qh3 $1 {
, íà÷èíàÿ ïîñëåäíþþ ÷àñòü Ìàðëåçîíñêîãî áàëåòà.} Qb7 26. Qh8+ Ke7 27. Qxg7
Rf8 {} 28. Ng8+ $1 {Ñàìîå ýôôåêòíîå.} Ke8 ({«èëè»} 28... Rxg8 29. Rxf7+ Ke8
30. Qxg8#) 29. d5 $1 {Îïÿòü ôååðèì ;)} exd5 30. e6 $1 $18 {
. È ñòàâèì òî÷êó: «.».}) 19. Rf6 $3 $18 {Òîëüêî òàê è íèêàê èíà÷å! Ñðàçó
âñïîìèíàåòñÿ êëàññè÷åñêàÿ ïàðòèÿ Ôèøåð - Áåíêî....} Kg7 {Èäåÿ õîäà ÿñíà -
ëàäüÿ ñ f8 îòñêàêèâàåò ñòîðîíêó, ïîñëå ÷åãî ÷¸ðíûé êîðîëü ïîëó÷àåò
âîçìîæíîñòü óáåæàòü.} ({Ïîíà÷àëó ìíå êàçàëîñü, ÷òî ñïàñàåò} 19... Bxc4 $1 {
, èáî ñíà÷àëà ÿ ïûòàëñÿ èãðàòü ñâåðõýôôåêòíî -} 20. Qg4 $6 {Ñðàçó ïðèçíàþñü,
÷òî ïîáåäû áåëûõ íà ýòîì íàïðàâëåíèè ÿ íå íàø¸ë, à îáíàðóæèë òîëüêî
íåâåðîÿòíî êðàñèâûå ïîäðîáíîñòè!} ({ê òîìó æå âåä¸ò è} 20. Qd2 Bxd3 21. Qxg5+ {
, íî ðàçóìååòñÿ, îñòàâèòü ñëîíà íà d3  ïîä áîåì  (ïðè òîì, ÷òî ó áåëûõ íå
õâàòàåò óæå äâóõ ôèãóð) ãîðàçäî ðîìàíòè÷íåå ;) Õîòÿ ñòîèò ïðèçíàòü, ÷òî ýòà
ñâåðõðàñòî÷èòåëüíîñòü ïîáåäó áåëûì íå ïðèíåñ¸ò...}) 20... Bxd3 $1 {
Åäèì âñ¸! Ïðè÷¸ì áîëüøîé ëîæêîé! } 21. Qxg5+ Bg6 {
Ïîòåðÿ ôåðçÿ ÷¸ðíûõ ñîâñåì íå ñìóùàåò!} 22. Rxg6+ $1 fxg6 23. Qxe7 Ne2+ {
Êîíü ñïàññÿ!} 24. Kh1 Rae8 25. Qxa7 cxd4 {} 26. Qxb6 $5 {
Òåïåðü ïîëó÷àåòñÿ ÷¸òêîå, õîòÿ è íåâåðîÿòíîå ðàâåíñòâî!} ({ïîñëå} 26. cxd4
Nxd4 27. Qxb6 Nac6 {øàíñû ÷¸ðíûõ ïîëó÷øå}) 26... dxc3 {Êîçûðü ïðåäúÿâëÿåòñÿ!}
27. Qb5 $1 {Äóìàþ, ÷òî ñàìîå ëó÷øåå, èáî ñàìîå áåçîïàñíîå.} ({â ñëó÷àå} 27.
Qxa5 $6 {ñëåäóåò} c2 {, è áåëûå âûíóæäåíû îòáèâàòüñÿ -} 28. Qa6 $1 Rf2 $5 {
è ò.ä.}) 27... Nf4 $5 ({åñëè} 27... c2 {, òî} 28. Qxe2 Rc8 29. Rc1 Nb3 {
, è áåëûõ âûðó÷àåò} 30. Qd3 $1 Nxc1 $140 31. Qxg6+ Kh8 32. Qh6+ Kg8 33. Qg6+ {
è ò.ä.}) 28. Qxa5 c2 ({ïîñëå} 28... Rc8 29. g3 $1 {
ïðîáëåìû ìîãóò áûòü òîëüêî ó ÷¸ðíûõ:} c2 30. gxf4 c1=Q+ 31. Rxc1 Rxc1+ 32. Kg2
Rxf4 33. Qb6 $1 {è ò.ä.}) 29. Qd2 ({ñëàáî} 29. Qe1 $2 {èç-çà} Rb8 $1 30. Rc1
$140 $2 Rb1 31. Rxb1 Nd3 $1 $19) 29... Rc8 30. g3 $1 {
È ôîðòî÷êà, è ïðîñòî ;) õîðîøèé õîä!} Rfd8 $1 ({êîíå÷íî, íå} 30... Nd5 {
ïî ïðè÷èíå} 31. Rc1 {, è ÷¸ðíûå òåðÿþò ñâîé ãëàâíûé êîçûðü}) 31. Qxf4 $1 {}
Rd1+ 32. Kg2 $3 {Òîëüêî òàê!} Rb1 $5 {Ïðîäëåâàÿ ;) óäîâîëüñòâèå.} ({åñëè} 32...
Rxa1 {, òî ïîñëå} 33. Qf6 $1 {âå÷íûé øàõ ñòàíîâèòñÿ î÷åâèäíûì}) 33. Qf6 $1
c1=Q $5 ({èëè} 33... Kh7 34. Qf7+ {è ò.ä.}) 34. Qxg6+ Kh8 {} 35. Qxb1 {
Ñàìûé íåðâîòð¸ïíûé ;) ñïîñîá äîáèòüñÿ íè÷üåé.} ({
ïðîùå, êîíå÷íî, íà÷àòü âå÷íîøàõîâàíèå ïóò¸ì} 35. Qf6+ Kh7 36. Qf7+ Kh6 37.
Qf6+ {, è áûòü ìîæåò, ÷¸ðíûå çäåñü îøèáóòñÿ, ñûãðàâ} Kh5 $2 {
, íà ÷òî çàïëàíèðîâàíî} 38. Kh3 $3 $18) 35... Rc2+ 36. Kf3 $8 ({ïîñëå} 36. Kh3
$2 Qh6+ {áåëîãî êîðîëÿ ìàòóþò:} 37. Kg4 Qg6+ 38. Kf3 Qf5+ 39. Ke3 Qf2+ 40. Ke4
Rc3 $1 {è ò.ä.}) 36... Qd2 37. Qf1 $8 {} Rc7 $1 {
Åù¸ íåìíîæå÷êî ;) óãðîæàÿ êîðîëþ ñîïåðíèêà.} 38. Rd1 {
È ïîðà óæ çàíè÷åèòüñÿ ïóò¸ì} Rf7+ 39. Kg4 Rg7+ 40. Kh3 Rh7+ 41. Kg4 Rg7+ {
Óôô. Î÷åíü ñèìïàòè÷íûå âàðèàíòû, íå òàê ëè? Áåäà ÷¸ðíûõ òîëüêî â òîì, ÷òî
âñ¸ ýòî ìèðàæ!}) ({Âåäü â îòâåò íà} 19... Bxc4 {áåëûå ïðîñòî èãðàþò} 20. hxg3
$1 {, ïîñëå ÷åãî ëåãêî, áûñòðî è ñ óäîâîëüñòâèåì ðàçâèâàþò íåîòðàçèìóþ
àòàêó íà âðàæåñêîãî êîðîëÿ. Íàïðèìåð,} Bxd3 21. Qxd3 {Ãðîçèò ïðîñòîå Qe3...}
Kg7 ({íå óäàñòñÿ îòâëå÷ü ñîïåðíèêà îò êðîâîæàäíûõ ìûñëåé äàæå ïîñðåäñòâîì
îò÷àÿííîãî} 21... Nc4 $5 22. Raf1 b5 ({èëè} 22... Nxe5 23. dxe5 c4 $5 24. Qf3
Kg7 25. Qh5 {è ò.ä.}) 23. Rh6 f5 24. exf6 Qf7 25. g4 $1 {
, è ÷¸ðíûå ñî ñïîêîéíîé ñîâåñòüþ ìîãóò ñäàâàòüñÿ}) 22. Raf1 {
Âêëþ÷àÿ â èãðó ñâîþ ïîñëåäíþþ íåçàäåéñòâîâàííóþ ôèãóðó.} Rh8 ({åñëè} 
22... Rg8 {, òî} 23. Qf3 $18) ({âíîâü íå ïîìîæåò} 22... Nc4 {èç-çà} 23. Qf3 Nd2
$140 24. Qg4 Rh8 25. Qxg5+ Kf8 26. Rxf7+ Qxf7 27. Rxf7+ Kxf7 28. Qf6+ Kg8 29.
Qxe6+ {, è ïîñëå íåêîòîðîãî êîëè÷åñòâà øàõîâ áåëûå ñúåäàþò åù¸ è êîíÿ íà d2,
ïîñëå ÷åãî èõ ôåðçü ñ ïåøêàìè ÿâíî ñèëüíåå ïàðû ÷¸ðíûõ ëàäåé}) 23. Qe3 Rag8
24. Qxg5+ Kf8 25. Rxf7+ $1 {×ïîê!} Qxf7 26. Rxf7+ Kxf7 27. Qf6+ Ke8 28. Qxe6+
Kd8 29. d5 {, è ÷¸ðíûì òóò íå ñïàñòèñü. Íåò, íå ñïàñòèñü...}) ({
Êðàñèâî è ãëàâíîå áûñòðî óäàëîñü äîáèòü ÷¸ðíûõ è ïîñëå} 19... Nxc4 20. Qg4
Rfb8 21. Qh3 $1 {è ò.ä.}) 20. Qg4 {} Rg8 {Ïîïûòêà íå ïûòêà... Íå ñäàâàòüñÿ æå?
} ({Åñëè} 20... Rh8 {
, çàðàíåå áåðÿ ïîä êîíòðîëü ïîëå h7, òî ìàëî ÷òî, â ïðèíöèïå, ìåíÿåòñÿ:} 21.
hxg3 {} Bxc4 ({èëè} 21... Rag8 22. Raf1 Kf8 $140 23. d5 {
, ïðîëàìûâàÿ îáîðîíó ñîïåðíèêà}) ({èëè} 21... Nb7 22. Raf1 Nd8 23. d5 {è ò.ä.})
22. Bxc4 Nxc4 23. Raf1 {Ïîëíàÿ ìîáèëèçàöèÿ!} ({
íå íàäî òîëüêî òîðîïèòüñÿ. Ê ïðèìåðó, ïîñïåøíîå} 23. Qxg5+ {
óïóñêàåò çàñëóæåííóþ ïîáåäó:} Kf8 24. d5 exd5 25. e6 {
Êàçàëîñü áû, âñ¸: ÷¸ðíûì êàþê, îäíàêî...} Rh5 $1 {
, è ôîðñèðîâàííî ïîëó÷àåòñÿ íè÷üÿ:} 26. Qxh5 {(áëàãîðàçóìíåå âñåãî)} Qxf6 27.
Rf1 Qxe6 28. Qh8+ Ke7 29. Qxa8 {, êà÷åñòâî âûèãðàíî, íî âå÷íûé øàõ íà äîñêå:
} Qe3+ 30. Rf2 Qe1+ 31. Rf1 Qe3+ 32. Kh2 Qh6+ {è ò.ä.}) 23... cxd4 24. Qxg5+
Kf8 25. Qf4 $1 {Ïóíêò f7 òðåùèò...} Rh7 26. Qe4 $1 {«Âèëêà»!} Rg7 27. Qxa8+
Qe8 28. Qxe8+ Kxe8 29. cxd4 $18 {.}) 21. hxg3 $1 {Çà÷åì áûëè ñäâîåíû ïåøêè?
Çàòåì, ÷òîáû ôåðçü èìåë âîçìîæíîñòü ïîÿâèòüñÿ íà h5. } Nb7 {
×¸ðíûå ïûòàþòñÿ çàùèòèòü ïóíêò f7 êîí¸ì ñ d8, íî âñ¸ ýòî - óæå àãîíèÿ...} ({
Åñëè} 21... Kf8 {, òî} 22. Raf1 {
, è ÷¸ðíûì êîïòèòü ýòîò ñâåò îñòàëîñü íåäîëãî. Íàïðèìåð,} Rg7 ({èëè} 22...
Bxc4 23. Qf3 {Çàíàâåñ!}) 23. Bg6 $18 {.}) ({
Â î÷åðåäíîé ðàç íåêñòàòè îêàçûâàåòñÿ} 21... Bxc4 {ââèäó} 22. Qh5 $1 {
Âîò ïî÷åìó êîíÿ íà g3 åëà ïåøêà!} Kf8 ({«èëè»} 22... Bxd3 23. Qh6#) 23. Raf1
Rg7 24. Bxc4 {Ïðèøëà ïîðà è ðàçìåíÿòüñÿ.} Nxc4 25. Rxf7+ $1 Qxf7 ({«èëè»} 
25... Rxf7 26. Qh8#) 26. Rxf7+ Rxf7 27. Qh8+ Ke7 28. Qxa8 $18 {
. Â îáùåì ìû íàáëþäàåì äîáèâàíèå...}) 22. Raf1 {} Nd8 ({
Íå ïîëó÷àåòñÿ è óáåæàòü -} 22... Kf8 23. Rxf7+ {
(ñàìîå êðóòîå, õîòÿ è íå åäèíñòâåííîå ïîáåäíîå)} Qxf7 24. Rxf7+ Kxf7 25. Qh5+
$1 {, è ÷òîáû íå áûòü çàìàòîâàííûìè, ÷¸ðíûì ïðèä¸òñÿ îòäàòü ñëèøêîì ìíîãî -}
Kf8 26. Qh6+ Ke7 27. Qf6+ Kd7 28. Qf7+ Kc6 $140 29. Be4# $1) 23. Qe4 {
Áåëûå èãðàþò íà ìàò. È ýòî ïðàâèëüíî! Çàîäíî è ê ëàäüå íà à8 ïðèöåëèëèñü. }
Qb7 ({Åñëè} 23... Bb7 {, òî  õîòÿ áû ëîãè÷íîå} 24. Qh7+ Kf8 25. d5 {
, ñìåòàÿ âñ¸ íà ñâî¸ì ïóòè. Íàïðèìåð,} exd5 ({èëè} 25... Rg7 26. Qh8+ Rg8 27.
Qh5 Rg7 28. d6 Qd7 29. Rg6 $18) 26. e6 $1 {È ñëàáîíåðâíûõ äàëüøå ïðîñèì íå
ñìîòðåòü, èáî òàì áóäåò òâîðèòñÿ ÷òî-òî ñòðàøíîå. À èìåííî -} Rg7 27. Qh8+ Rg8
28. Qh6+ Ke8 ({èëè} 28... Rg7 29. Rg6 $18) 29. cxd5 c4 ({èëè} 29... Bxd5 30.
Bb5+) 30. d6 $1 {Ïîçâîëüòå çäåñü ïðåðâàòüñÿ...}) 24. d5 Rh8 {
Ïîçâîëÿåò âåñüìà ýôôåêòíî çàâåðøèòü ïàðòèþ.} ({Â ñëó÷àå} 24... exd5 {
áåëûå äîáèâàëèñü ïîáåäû òàê -} 25. Qh7+ Kf8 26. e6 $1 $18 {Íàïðèìåð,} Rg7 ({
åñëè} 26... Nxe6 {, òî} 27. Rxf7+ {, ìàòóÿ â ïàðó õîäîâ}) 27. Qh8+ Rg8 28. Qh6+
Rg7 29. exf7 Nxf7 30. Rg6 {. Ôèíèø!}) 25. Qg6+ $3 {
Àé äà Æàî Þí, àé äà ñóêèí ñûí!} fxg6 ({Áåçðàäîñòíî, ðàçóìååòñÿ, è} 25... Kf8
26. dxe6 {è ò.ä. Áîëåå òîãî, ìàøèíêà ñ÷èòàåò, ÷òî ìàò íå ïîçæå 7-ãî õîäà
çäåñü íåèçáåæåí.}) 26. Rxg6+ Kh7 27. Rxg5+ Kh6 {} 28. Rg6+ $5 {
Íàä¸æíî ;) ñûãðàíî.} ({
Íî âñ¸ æå äàëü, ÷òî ïàðòèÿ íå çàêîí÷èëàñü ñëåäóþùèì îáðàçîì:} 28. Rf6+ $1 {
Ëàäüÿ íà g5 áåëûì íå íóæíà ñîâåðøåííî!} Kxg5 29. Rg6+ Kh5 30. g4+ Kh4 {
È âíèìàíèå! Ñëåäóåò ïîòðÿñàþùåå ïî ñâîåé íàãëîñòè ;) ïðîäîëæåíèå -} 31. Kh2 $1
{, ïîñëå ÷åãî èìåííî ñäâîåííàÿ ïåøêà «g» îáåñïå÷èâàåò áåëûì ïîáåäó!}) 28... Kh7 (
{Èëè} 28... Kh5 29. g4+ Kh4 30. Kh2 {ñ ìàòîì íà ñëåäóþùåì õîäó.}) 29. Rg4+ Kh6
30. Rf6+ Kh5 31. Rh4+ {, è çà õîä äî ìàòà (} Kg5 32. Rg6# {
) ÷¸ðíûå óñïåâàþò ;) ñäàòüñÿ.} 1-0

[Event "?"]
[Site "?"]
[Date "????.??.??"]
[Round "?"]
[White "Íåîáõîäèìîå ïîñëåñëîâèå"]
[Black "?"]
[Result "*"]
[SetUp "1"]
[FEN "r2q1rk1/p4p2/bp1pp3/n1p3pn/2PPP3/P1PB2B1/4N1PP/R2Q1RK1 w - - 0 16"]
[PlyCount "27"]

{Ïîñëå îïóáëèêîâàíèÿ âûøåèçëîæåííîãî áûë çàäàí ðåçîííûé âîïðîñ: «À} 16.
Nf4 $1 {ðàçâå íå âûèãðûâàåò? Ôåðçü íåñ¸òñÿ âïåð¸ä...  Ïî âèäó, ÷¸ðíûå íå
óñïåâàþò çàùèòèòü êîðîëÿ» (Ñ. Øèïîâ). È äåéñòâèòåëüíî, îêàçàëîñü, ÷òî áåëûå
ìîãëè ïîáåäèòü è áåç æåðòâû äâóõ ôèãóð...  } ({
Â ïàðòèè, íàïîìíþ, áûëî ñûãðàíî} 16. Bxd6 $3 {
, ÷òî, ðàçóìååòñÿ, ãîðàçäî ýôôåêòíåå...}) 16... Nxg3 {
Íàñêîëüêî ÿ ïîíÿë, ñàìîå óïîðíîå.} ({Â ñëó÷àå} 16... Nxf4 {
öóíàìè áåëûõ ôèãóð íå îñòàíîâèòü:} 17. Bxf4 {} e5 ({èëè} 17... f6 {ñ èäååé íà}
18. Qh5 $1 {ïîïûòàòüñÿ ïîäêëþ÷èòü ê çàùèòå ñâîåãî ôåðçÿ ïóò¸ì} Qe8 {
, íî ïîñëå òèõîãî} 19. Qh6 $1 {
âñêîðå âûÿñíèòñÿ, íè îäíà èç ïðîáëåì ÷¸ðíûõ íå ðåøåíà.  Äàëåå âîçìîæíî} e5
20. Bxg5 $1 {Ëîìàòü íå ñòðîèòü!} fxg5 21. Qxg5+ Kh8 22. Rxf8+ Qxf8 23. Qh4+ Kg8
24. Rf1 Qg7 25. Rf5 {, è íå êàæåòñÿ ;) ëè óâàæàåìûì ÷èòàòåëÿì, ÷òî êîå-êòî
îñòàí¸òñÿ çäåñü áåç ôåðçÿ?}) ({ñòàíäàðòíîé, äàæå øàáëîííî áóäåò ðåàêöèÿ è íà} 
17... Bxc4 {À èìåííî -} 18. Qh5 $1 Bxd3 $140 19. Bxg5 f6 20. Qg6+ Kh8 21. Rf3)
({ñîâñåì âñ¸ ïðîñòî ïîëó÷àåòñÿ â ñëó÷àå} 17... gxf4 $4 {-} 18. Qg4+ Kh7 19.
Rf3 $18 {, èáî ìàò íåèçáåæåí}) 18. Qh5 $1 $40 {Ïîñëå ñòîëüêèõ ïðûæêîâ áåëîãî
ôåðçÿ íà d5 ñòàíîâèòñÿ (ïî êðàéíåé ìåðå, ìíå) ïîíÿòíûì, ÷òî õîä 7...Bb7,
êîòîðûé ìîã âûçâàòü îòâåò f2-f3, áûë ïðîñòî íåîáõîäèì...} exf4 {
Íå ñïàñàåò, âïðî÷åì êàê è âñ¸ îñòàëüíîå.} ({åñëè} 18... f6 {, òî} 19. Qg6+ Kh8
20. Rf3 $18 {, íàïðèìåð,} Bc8 21. Bxg5 $1 fxg5 22. Rxf8+ Qxf8 23. Rf1 Qg7 24.
Qh5+ Kg8 25. Qe8+ Kh7 26. Rf7 $18) 19. e5 {} f5 ({èëè} 19... Re8 20. Qh6 $1 {
, íå ïîçâîëÿÿ ÷¸ðíîìó êîðîëþ ðàçãóëÿòüñÿ.} Bxc4 21. Bh7+ Kh8 22. Bf5+ Kg8 23.
Rf3 $18) 20. Qg6+ $1 Kh8 21. Rf3 {
È äàëåå ñëåäóåò äîáèâàíèå, «îñëîæí¸ííîå» ìàòîâàíèåì.} g4 22. Qh6+ Kg8 23.
Rxf4 Bxc4 ({èëè} 23... Qd7 24. Bxf5 $1 Rxf5 25. Rxg4+ {ñ ðàçãðîìîì}) 24. Qg6+
Kh8 25. Qh5+ $1 {
Äåðæà ïîä êîíòðîëåì ïîëå f7, ÷òî è äåëàåò âîçìîæíûì ñëåäóþùèé ôèíàë:} Kg7 26.
Rxg4+ $1 fxg4 27. Qh7# {Âóàëÿ!}) ({Íàêîíåö, ïîñëå «òðóñëèâîãî»} 16... Ng7 {
÷¸ðíûå òàêæå äûøàò íà ëàäàí. Èáî ñëåäóåò} 17. Nh5 $40 {
, êîòîðóþ íå îòðàçèòü. Íàïðèìåð,} Nxh5 ({èëè} 17... f6 18. e5 $1 f5 {
, è òåïåðü ïðîùå âñåãî ñûãðàòü} 19. Qe2 {
, è âñêðûòèå (ïîçèöèè) ïîêàæåò, ÷òî áåëûå ñëîíà ýòî ñèëà!}) 18. Qxh5 Bxc4 {}
19. Bxd6 $1 {Ïîëó÷èòå! È ìîæåòå äàæå è íå ðàñïèñûâàòüñÿ!} Bxd3 $140 20. Be5 $1
$18 {.}) 17. hxg3 {} Bxc4 ({Åñëè çàêóñèòü -} 17... gxf4 {
, òî ìîæíî è ïîïåðõíóòüñÿ:} 18. Qg4+ Kh8 19. Kf2 $1 {
Êàê ëåãêî äîãàäàòüñÿ, ìàò ÷¸ðíîìó êîðîëþ òóò íåèçáåæåí.}) ({
Î÷åíü ñèìïàòè÷íûé âàðèàíòèê âñïëûë íà ïîâåðõíîñòü â ñëó÷àå} 17... cxd4 {
Çà÷èí àòàêè ïîíÿòåí -} 18. Qh5 {, è åñëè} Bxc4 {
, òî ñëåäóåò âåñüìà ýôôåêòíîå, à ìåñòàìè äàæå è ôàíòàñòè÷åñêîå} 19. Nd5 $3 {
È íà} exd5 {, òî áåëûì íàäî íà÷èíàòü èãðàòü ëàäüÿìè...} ({ïîñëå} 19... Kg7 20.
Rf6 Qxf6 21. Nxf6 Kxf6 22. Bxc4 Nxc4 23. cxd4 {
íà÷èíàåòñÿ ðåàëèçàöèÿ äîáûòîãî ìàòåðèàëüíîãî ïðåèìóùåñòâà}) 20. Rf5 $1 {} Kg7
({«èëè»} 20... f6 21. Qg6+ Kh8 22. Kf2 $1 $18 {
è Rh1 ñ ìàòîì. Òàêîé ìàí¸âð ìû åù¸ óâèäèì!}) 21. Rxg5+ Kf6 22. exd5 $1 {
, ðàññ÷èòûâàÿ íà} Bxd3 {âûèãðàòü ïóò¸ì} 23. Re1 $3 Rh8 ({èëè} 23... Qd7 24.
Qh4 $1) 24. Rf1+ $1 Bxf1 25. Rf5+ {, ìàòóÿ.}) 18. Nh5 {
Åñëè áåëàÿ ëàäüÿ âëåç¸ò íà f6, òî áóäåò ÷¸ðíûì áåäà... Áîëüøàÿ áåäà. Ïîýòîìó}
f6 ({
Íåáîëüøàÿ èëëþñòðàöèÿ ê ìûñëè, âûñêàçàííîé â êîììåíòàðèè ê 18-ìó õîäó áåëûõ -
} 18... cxd4 19. Rf6 Bxd3 $140 20. Qg4 $1 $18 {.}) ({È åù¸ îäíà -} 18... Bxd3
19. Rf6 $1 Bxe4 $140 20. Qg4 Bg6 21. Qxg5 Kh7 {È ÷òî òåïåðü? Ðàçóìååòñÿ,} 22.
Kf2 $1 {ñ ðåøèòåëüíûì è âñåïîáåæäàþùèì ïåðåâîäîì áåëîé ëàäüè ñ à1 íà h1!}) 19.
Bxc4 Nxc4 20. Qg4 {} f5 {Ëó÷øåãî êàê-òî íå âèäíî...} ({Åñëè} 20... Ne3 {, òî}
21. Qxe6+ {ñ ðàçãðîìîì (} Kh8 22. Rxf6 {è ò.ä.)}) ({À íà} 20... Qe7 {ðåøàåò}
21. Rxf6 $1 {, ðàçíîñÿ â êëî÷üÿ çàùèòíûå ïîñòðîåíèÿ ñîïåðíèêà.}) 21. Qe2 b5 ({
Ïîçèöèÿ îòíþäü íå ñàõàð ïîëó÷àåòñÿ ó ÷¸ðíûõ è ïîñëå} 21... d5 22. exf5 Qe7
23. f6 Qf7 24. Qg4 {è ò.ä.}) 22. exf5 e5 {
×òîáû õîòÿ áû î ïóíêòå å6 íå äóìàòü...} ({«Èëè»} 22... exf5 23. Qe6+ Kh7 24.
Rxf5 $18 {.}) 23. f6 $40 {, êîòîðàÿ äîëæíà çàâåðøèòüñÿ ïîáåäîé áåëûõ. Íàïðèìåð,
} Qe8 ({Íà} 23... Rf7 {î÷åíü ñèëüíî} 24. Rf5 {è ò.ä.}) 24. f7+ $1 Rxf7 25. Qe4
$1 {, è ÷¸ðíûì ïîðà ñäàâàòüñÿ, ÷òîáû íå ìó÷èòüñÿ â âàðèàíòàõ íàïîäîáèå} Nd2
26. Qg6+ Kf8 27. dxe5 $1 dxe5 (27... Rxf1+ 28. Rxf1+ {(øàõ!)} Nxf1 29. Qg7#)
28. Qg7+ Ke7 29. Qxe5+ {è ò.ä.} *
